Wetgevend inactivisme en rechterlijk activisme

Laura Davies en Ronald Tinnevelt

Het debat over rechterlijk activisme miskent vaak dat rechterlijke rechtsvorming onlosmakelijk verbonden is met wetgevend inactivisme. Rechters krijgen geregeld het verwijt op de stoel van de wetgever te zitten, maar hun rol is breder dan louter het toepassen van de wet: zij bewaken kernwaarden, beschermen minderheden en corrigeren politieke stilstand. Zeker wanneer de wetgever nalaat tijdig te reageren op urgente maatschappelijke vraagstukken – zoals klimaat, stikstof of waterkwaliteit – ontstaat ruimte en noodzaak voor rechterlijk ingrijpen. Historisch blijkt dit geen nieuw fenomeen. Uiteindelijk rust de primaire verantwoordelijkheid bij de wetgever om vertrouwen en legitimiteit van de rechtsstaat te waarborgen.