Wat Thorbecke ons kan leren over vrijheid in het onderwijs

Daphne Lodder

Het Nederlandse onderwijssysteem gebruikt niveaus als mavo, havo en vwo om verschillen in tempo en leerstof te organiseren, maar in de praktijk functioneren deze steeds vaker als sociale labels. Dit kan leiden tot een hiërarchisch zelfbeeld bij leerlingen en beperkte doorstroom. Hoewel Johan Rudolph Thorbecke differentiatie juist bedoelde als middel om talent te ontwikkelen zonder sociale rangorde, lijkt het huidige systeem dat ideaal te ondermijnen. Een modulair onderwijssysteem, waarin leerlingen per vak op eigen niveau werken, kan dit doorbreken. Zo wordt differentiatie inhoudelijk in plaats van hiërarchisch georganiseerd en krijgen leerlingen meer ruimte om zich naar vermogen te ontwikkelen.