Waarom een zorgstelsel met een gebrek aan normen en richtlijnen ziek maakt

Tijs Sikma

Sinds 2011 wordt gezondheid gedefinieerd als het vermogen tot aanpassing en zelfmanagement. Beleid in Nederland heeft dit liberale uitgangspunt – autonomie, eigen regie en maatwerk – tot kernprincipe gemaakt. In de praktijk blijkt dit ideaal problematisch: veel zorgvragers zijn kwetsbaar en kunnen hun eigen zorg nauwelijks organiseren. Marktwerking en nadruk op zelfredzaamheid leiden tot willekeur, zorgmijding, hogere kosten en toenemende bureaucratie. Het streven naar vrijheid van het individu botst met de behoefte aan universele richtlijnen en bescherming. Een overmatige focus op autonomie kan het zorgsysteem en de zorgvrager juist destabiliseren, waardoor vrijheid ziekmakend wordt.