Voorbij openbaar en bijzonder onderwijs

Paul Zoontjens

Het Nederlandse onderwijsstelsel is historisch gevormd door de schoolstrijd en verankerd in artikel 23 van de Grondwet, dat vrijheid van richting en gelijke bekostiging voor bijzonder en openbaar onderwijs vastlegt. In de praktijk is de scheidslijn tussen beide sterk vervaagd: de meeste scholen hanteren een open toelatingsbeleid en hun religieuze signatuur speelt nauwelijks nog een rol. Tegelijkertijd neemt de invloed van de overheid toe, onder meer via kerndoelen, inspectietoezicht en de aangescherpte burgerschapsopdracht. Daarmee verschuift de focus van vrijheid van besturen naar het recht van het individu op kwalitatief onderwijs. Artikel 23 vraagt daarom om herijking, waarbij keuzevrijheid, kwaliteit en kansengelijkheid centraal blijven staan.