Verkenning van het Nederlandse complotlandschap

Wilbert Jan Derksen

Complottheorieën lijken actueler dan ooit, maar zijn historisch diepgeworteld. In Nederland zien we ze opduiken na rampen zoals de Bijlmerramp en de vuurwerkramp in Enschede, rond de moord op Pim Fortuyn en sterk toenemen tijdens de coronacrisis. Internet en sociale media hebben hun verspreiding versneld, terwijl complotdenkers en politici er soms een verdienmodel of politiek kapitaal van maken. Deze theorieën zijn verschoven van marginaal rumoer naar een serieuze bedreiging voor democratie en veiligheid. Vanuit liberaal perspectief vraagt dit om een balans tussen vrijheid van meningsuiting, transparantie van de overheid en bescherming tegen ondermijnend extremisme.