Onteigening en liberalisme

Jacques Sluysmans

De door Thorbecke ontworpen Onteigeningswet (1851) vormt nog steeds de basis van het Nederlandse onteigeningsrecht. Centraal staan drie beginselen: snelle eigendomsovergang, adequate rechtsbescherming en volledige schadeloosstelling. Daarmee wordt een balans gezocht tussen bescherming van privaat eigendom en het algemeen belang, in de lijn van Hugo de Groots idee van dominium eminens. Hoewel de Omgevingswet deze uitgangspunten deels onder druk zet, blijft onteigening een belangrijk instrument voor publieke werken. De actuele discussie richt zich vooral op waardeverdeling bij bestemmingswijzigingen en de inzet van onteigening in de stikstofcrisis.