Naar een gekozen burgemeester? | Boekrecensie

Martijn Bolkestein en Meindert Fennema

In 2002 pleitte Ivo Opstelten binnen de VVD voor de invoering van een rechtstreeks gekozen burgemeester met alle huidige bevoegdheden van het college van burgemeester en wethouders. Dit model zou leiden tot een duidelijke scheiding der machten: zowel de gemeenteraad als het college ontlenen hun legitimiteit direct aan de kiezer. Hoewel dit de bestuurlijke verantwoordelijkheid kan versterken, brengt het ook risico’s met zich mee. Een ‘winner-takes-all’-systeem past moeilijk binnen de Nederlandse politieke cultuur en kan leiden tot patstellingen tussen raad en burgemeester. Daarnaast schuilt gevaar in belangenverstrengeling en oneigenlijke beïnvloeding tijdens campagnes, vooral in kleinere gemeenten, waar lokale machtsconcentratie het algemeen belang kan ondermijnen.