Is de koning de eigenaar van de goederen van zijnonderdanen?

Philip Ruijs

Belastingethiek onderzoekt twee kernvragen: moeten burgers belastingen betalen, en hoe kan de overheid dit rechtvaardigen? Historisch staat dit op het snijvlak van contractfilosofie en absolutisme. Contractualisten, zoals Locke, stelden dat de staat via een sociaal contract macht ontleent en dat burgers verzet mogen bieden tegen tirannie, wat ook op fiscaal gebied invloed had. Absolutisten en de organische staatsleer, zoals Cort van der Linden, zien belastingplicht echter als een absolute burgerplicht, onafhankelijk van wederdiensten. Hofstra verbindt dit met socialisme, waar belastingen een instrument zijn om het gemeenschapsbelang te dienen. Contractuele belastingplicht biedt slechts voorwaardelijke motivatie.