Ik duld wél tegenspraak!

Emma van Heeswijk

ritisch burgerschap is een kernwaarde van de liberale democratie, maar de vraag is of het onderwijs dit daadwerkelijk kan bevorderen. Nieuwe wettelijke kerndoelen voor burgerschapsonderwijs, verplicht vanaf 2027, zijn op zichzelf onvoldoende. Scholen zijn namelijk grotendeels georganiseerd rond volgzaamheid en hiërarchie, wat haaks staat op het zelfstandig en kritisch denken dat men juist wil cultiveren. Leerlingen die autoriteit legitiem bevragen worden al snel als lastig beschouwd, terwijl zij precies het type burger vertegenwoordigen dat een democratie nodig heeft. De oplossing ligt niet in meer regelgeving, maar in een andere houding van docenten zelf. Wie openstaat voor tegenspraak en het eigen gezag inhoudelijk onderbouwt in plaats van het te ontlenen aan gehoorzaamheid, leert leerlingen in de praktijk wat kritisch denken werkelijk betekent.