Het liberale gehalte van verlichtingsdenker Adam Ferguson

Patrick van Schie

Patrick van Schie laat zien dat Fergusons ideeën opvallend actueel zijn. Ferguson verwierp abstracte sociaalcontracttheorieën en beschouwde mensen als groepswezens met keuzevrijheid. Hij analyseerde de ontwikkeling van samenlevingen, waarschuwde voor de gevaren van arbeidsdeling en benadrukte het belang van burgerdeugd en vrijwillige betrokkenheid bij de publieke zaak. Zijn kritiek op revoluties, zijn pleidooi voor een burgermilitie en zijn nadruk op spontane orde tonen hem als een gematigde, realistische denker. Daarmee past Ferguson, zij het eigenzinnig, binnen de liberale traditie.