Gelijkheid voor de wet en de ongelijkheid van rechterlijk en ambtelijk maatwerk

Rinus Otte

De kinderopvangtoeslagaffaire leidde tot een roep om meer maatwerk in overheidsbeleid, maar dit idee wringt met de kernbeginselen van de rechtsstaat. Een rechtssysteem rust op voorspelbaarheid, rechtsgelijkheid en beperking van willekeur. Overdreven nadruk op individueel maatwerk kan juist ongelijkheid en rechtsinflatie bevorderen. De auteur betoogt dat uitzonderingen enkel binnen wettelijke kaders mogelijk moeten zijn — als ventielfunctie, niet als systeemvervanging. Rechters moeten terughoudend blijven en de wetgever behoudt het primaat. Een liberale rechtsstaat vraagt om precieze wetten, evenwichtige bevoegdheden en besef van menselijke beperktheid bij het streven naar rechtvaardigheid.