Een half dozijn illusies armer?

Marcel Wissenburg

De inval van Rusland in Oekraïne op 24 februari 2022 markeert een breukmoment in het liberale wereldbeeld. Het liberale paradigma in de internationale betrekkingen, dat vrede verwachtte uit handel, samenwerking en wederzijds vertrouwen, blijkt niet bestand tegen machtsdenken en autocratische agressie. Zes hardnekkige illusies — van het geloof in beschaving en handel als vredesgarantie tot het idee dat Rusland fundamenteel veranderd zou zijn — zijn door de werkelijkheid ontkracht. Toch verwerpt het liberalisme deze illusies niet als naïef idealisme, maar als onvoltooide belofte: het blijft een normatief kompas voor internationale orde, ook wanneer moreel handelen politiek onhaalbaar lijkt.