
Boris van der Ham
Nederland is in korte tijd sterk ontkerkelijkt: steeds minder mensen zijn gelovig of kerkelijk actief. Vaak wordt dit als verlies gezien, maar historisch was kerkgang nooit vanzelfsprekend en vooral verbonden aan praktische voordelen. Ook nu vinden mensen zingeving en gemeenschap buiten religieuze verbanden, bijvoorbeeld in verenigingen, vrijwilligerswerk, cultuur en seculiere rituelen. Inspirerende voorbeelden, zoals de Noorse humanistische Konfirmasjon, tonen hoe nieuwe tradities betekenis en verbondenheid kunnen scheppen. Ontkerkelijking hoeft dus geen leegte te betekenen: het biedt ruimte voor nieuwe vormen van zingeving en gemeenschapszin, die ook politiek en democratisch van groot belang zijn.