Crisis, cultuur en individu in het denken van Ortega y Gasset

Niels de Leeuw

Crises zoals klimaat, migratie en corona stellen niet alleen politieke en economische structuren op de proef, maar ook onze cultuur en de betekenis van vrijheid, verantwoordelijkheid en veiligheid. In Man and Crisis analyseert Ortega y Gasset hoe het menselijk bestaan in essentie dramatisch en feilbaar is, en hoe cultuur slechts een gereedschapskist vormt om problemen tijdelijk het hoofd te bieden. Tradities en wetenschap verliezen in tijden van crisis hun vanzelfsprekendheid en worden herijkt op bruikbaarheid. Voor Ortega is de waarde van cultuur begrensd: zij kan richting geven, maar geen zekerheid garanderen. Juist in crises wordt de menselijke kwetsbaarheid zichtbaar.