Concordia

Marcel Wissenburg

De eeuwenoude spreuk concordia res parvae crescunt – eendracht maakt macht – lijkt vanzelfsprekend, maar verdient kritische reflectie. In deze bijdrage wordt betoogd dat eendracht geen doel op zich mag zijn, ook niet in liberale traditie. De roep om eenheid manifesteert zich als verlangen naar heldere instituties, sterk leiderschap of brede consensus. Elk van deze vormen kent echter risico’s: van technocratie en tunnelvisie tot het onderdrukken van afwijkende stemmen. Filosofen als Machiavelli, Mill en Rawls tonen dat verdeeldheid, debat en kritiek minstens zo cruciaal zijn voor een vitale democratie. Eendracht kan nuttig zijn, maar vrijheid en pluralisme vergen blijvende ruimte voor conflict en reflectie.