Belang van het maatschappelijk middenveld

Maartje Pott en Yvette Kleekamp

Nederland kent een rijke traditie van particulier initiatief en een sterk maatschappelijk middenveld. Miljoenen burgers zetten zich in als vrijwilliger of donateur, en goede doelen vervullen zes essentiële functies: hulp bieden, verandering aanjagen, innoveren, burgerbelangen agenderen, de overheid scherp houden en tegenmacht organiseren. Vanuit liberaal perspectief is een zelfstandige civil society geen randverschijnsel maar een structurele voorwaarde voor een goed functionerende democratie, omdat zij de machtsbalans tussen overheid en markt bewaakt. Toch staat deze ruimte onder druk door wetgeving, bezuinigingen en politieke retoriek. Wie het middenveld verzwakt, ondermijnt daarmee uiteindelijk de democratie zelf.